ყველა სტატია

ბიულეტენი და სარეკლამო ელფოსტა საქართველოში: თანხმობა და უარის თქმა შვიდ სამუშაო დღეში

გამოქვეყნდა · კითხვის დრო: 8 წთ

სტატიის მოსმენა · კითხულობს ხელოვნური ინტელექტის ხმა

თუ მომხმარებლებს ელფოსტით უგზავნით ბიულეტენს, ფასდაკლების შესახებ შეტყობინებას ან ახალ შეთავაზებას, ეს „პერსონალურ მონაცემთა დაცვის შესახებ“ საქართველოს კანონის მიხედვით პირდაპირი მარკეტინგია. ელფოსტის მისამართი პერსონალური მონაცემია, ამიტომ მისი გამოყენება სარეკლამო მიზნით კანონის წესებს ექვემდებარება. წესები ეხება ყველას, ვინც მომხმარებლებს შეთავაზებებს სწერს: მცირე მაღაზიას, სალონს, ონლაინ-მაღაზიას და ინდივიდუალურ მეწარმეს.

პირდაპირ მარკეტინგს არეგულირებს ამ კანონის მე-12 მუხლი. მოქმედი კანონი ძალაშია 2024 წლის 1 მარტიდან და ძალადაკარგულად ცხადებს 2011 წლის 28 დეკემბრის ამავე სახელწოდების კანონს (89-ე მუხლი). ამ წერილში განვიხილავთ, რას ითხოვს მე-12 მუხლი, რა დამატებით წესებს აწესებს სარეკლამო შეტყობინებებზე სხვა კანონები და როგორ შეუძლია მცირე ბიზნესს ეს მოვალეობები პრაქტიკაში შეასრულოს.

რას მოიცავს წესები

სარეკლამო ელფოსტას ორი კანონი ეხება.

პირველი არის „პერსონალურ მონაცემთა დაცვის შესახებ“ კანონი. მისი მე-12 მუხლი განსაზღვრავს, რა პირობებში შეიძლება მონაცემების გამოყენება პირდაპირი მარკეტინგისთვის.

მეორე არის „ელექტრონული კომერციის შესახებ“ საქართველოს კანონი. ის იყენებს ცნებას „კომერციული შეტყობინება“, ანუ საქონლის ან მომსახურების შეთავაზებას ელექტრონული საშუალებებით, ან შეტყობინებას, რომელიც პირდაპირ ან არაპირდაპირ რეკლამას უკეთებს საქონელს, მომსახურებას ან ფიზიკურ თუ იურიდიულ პირს. ბიულეტენი ან სარეკლამო შეტყობინება შეიძლება ამ განმარტებაში მოხვდეს. ამ კანონის მე-5 მუხლის მე-2 პუნქტი არასასურველ კომერციულ შეტყობინებაზე პერსონალურ მონაცემთა დაცვის კანონს უთითებს. ის ჯერ კიდევ მერვე მუხლს ასახელებს, რადგან კანონის ადრინდელ რედაქციაში პირდაპირი მარკეტინგი სწორედ მერვე მუხლში იყო. მოქმედ კანონში ის მე-12 მუხლშია.

სარეკლამო შეტყობინებისთვის ეს ნიშნავს, რომ ორივე კანონის მოთხოვნები ერთად უნდა გაითვალისწინოთ. ელექტრონული კომერციის კანონის მოთხოვნებს ქვემოთ, ცალკე განყოფილებაში განვიხილავთ. ამ კანონის შესახებ უფრო ვრცლად წერია ჩვენს წერილში საიტის სამართლებრივი ინფორმაცია საქართველოში.

თანხმობა

მე-12 მუხლის პირველი პუნქტის მიხედვით, მონაცემების დამუშავება პირდაპირი მარკეტინგის მიზნით დასაშვებია მხოლოდ მონაცემთა სუბიექტის თანხმობით. მნიშვნელობა არა აქვს, რა საფუძვლით შეგროვდა ან მოიპოვეს მონაცემები და ხელმისაწვდომია თუ არა ისინი.

პრაქტიკაში ეს ნიშნავს, რომ ელფოსტის მისამართის ხელმისაწვდომობა ჯერ კიდევ არ გაძლევთ წერილის გაგზავნის უფლებას. მაგალითად (ეს კანონის ტექსტი არ არის): მისამართი, რომელიც სხვა კომპანიის ვებგვერდზე ღიად ჩანს, სარეკლამო წერილისთვის თანხმობის გარეშე მაინც ვერ გამოგადგებათ. ასევე მნიშვნელობა არა აქვს, რომ მისამართი ოდესღაც სხვა მიზნით, მაგალითად შეკვეთის დროს, მოგაწოდეს. ბიულეტენისთვის ცალკე თანხმობა გჭირდებათ.

მე-12 მუხლის მე-2 პუნქტი განასხვავებს მონაცემთა ორ ჯგუფს. სახელის, გვარის, მისამართის, ტელეფონის ნომრისა და ელფოსტის მისამართის გარდა სხვა მონაცემების დამუშავება პირდაპირი მარკეტინგისთვის მხოლოდ მონაცემთა სუბიექტის წერილობითი თანხმობით შეიძლება. მაგალითად (ესეც კანონის სიტყვები არ არის): დაბადების თარიღი ან შენაძენების ისტორია ასეთი სხვა მონაცემებია. თუ გსურთ, რომ შეთავაზება პერსონალურად მოარგოთ, მაგალითად დაბადების დღეს მიულოცოთ ან ადრე ნაყიდის მიხედვით რამე შესთავაზოთ, ამისთვის წერილობითი თანხმობა გჭირდებათ.

ადრესატის ინფორმირება და უარის თქმის უფლება

მე-12 მუხლი მოითხოვს, რომ ადრესატმა იცოდეს, როგორ შეუძლია გამოწერაზე უარის თქმა.

თანხმობის მიღებამდე და პირდაპირი მარკეტინგის განხორციელებისას დამმუშავებელმა ადრესატს მკაფიო, მარტივი და გასაგები ენით უნდა აცნობოს, რომ თანხმობის გამოხმობა ნებისმიერ დროს შეუძლია, და რა მექანიზმით ან პროცედურით (მე-3 პუნქტი). ამიტომ ეს ინფორმაცია უნდა იყოს როგორც გამოწერის ფორმასთან, ისე თითოეულ წერილში.

ადრესატს უნდა შეეძლოს მარკეტინგის შეწყვეტა მოითხოვოს იმავე ფორმით, რომლითაც ის ხორციელდება, ან დამმუშავებელმა სხვა ხელმისაწვდომი და ადეკვატური საშუალება უნდა განსაზღვროს (მე-5 პუნქტი). ელფოსტის შემთხვევაში ეს შეიძლება იყოს გამოწერის გაუქმების ბმული ან პასუხი წერილზე.

საშუალება მარტივი უნდა იყოს და ადრესატს მკაფიო და ადვილად გასაგები ინსტრუქცია უნდა მიეწოდოს, როგორ გამოიყენოს (მე-6 პუნქტი). მაგალითად, წერილის ბოლოს შეიძლება იყოს ერთი გასაგები წინადადება: „გამოწერის გასაუქმებლად დააჭირეთ ამ ბმულს“. თანხმობის გამოხმობისთვის ადრესატს არც საფასური შეიძლება დაეკისროს და არც სხვა შეზღუდვა (მე-7 პუნქტი).

შესაბამისი მოთხოვნის მიღების შემდეგ დამმუშავებელმა პირდაპირი მარკეტინგის მიზნით მონაცემების დამუშავება გონივრულ ვადაში უნდა შეწყვიტოს, მაგრამ არაუგვიანეს 7 სამუშაო დღისა (მე-4 პუნქტი).

შვიდი სამუშაო დღე ზედა ზღვარია და არა სასურველი ვადა. გონივრული გზაა, რომ გამოწერის გაუქმების ბმულზე დაჭერისთანავე მისამართი გაგზავნის სიიდან მაშინვე ამოვიდეს.

მტკიცების ტვირთი და ჩანაწერები

პირდაპირი მარკეტინგის შემთხვევაში მტკიცების ტვირთი დამმუშავებელს ან/და უფლებამოსილ პირს ეკისრება (მე-8 პუნქტი). მან უნდა დაამტკიცოს სამი რამ:

  1. რომ ადრესატის თანხმობა არსებობდა;
  2. რომ უარის თქმის საშუალება მარტივი იყო;
  3. რომ მისი გამოყენების ინსტრუქცია ადვილად გასაგები, ხელმისაწვდომი და ადეკვატური იყო.

ამიტომ მე-9 პუნქტი მოითხოვს, რომ დამმუშავებელმა თანხმობისა და მისი გამოხმობის თარიღი და ფაქტი აღრიცხოს და შეინახოს პირდაპირი მარკეტინგის მთელი ხანგრძლივობის განმავლობაში და მისი შეწყვეტიდან 1 წლის განმავლობაში.

პრაქტიკულად ეს ნიშნავს, რომ ბიულეტენის სიაში თითოეული მისამართისთვის უნდა ინახებოდეს, როდის და რაზე დათანხმდა ადამიანი და, საჭიროების შემთხვევაში, როდის გამოიხმო თანხმობა. ეს ჩანაწერები გამოწერის შეწყვეტის შემდეგაც ერთი წელი უნდა დარჩეს. ამ ჩანაწერს შეუძლია იმის დამტკიცება, რომ თანხმობა მართლაც არსებობდა. დანარჩენი ორი პუნქტისთვის გამოგადგებათ წერილის ტექსტის ან ბმულის ის ვერსია, რომელსაც იმ დროს იყენებდით. კანონი გამოწერის დადასტურების ბმულს არ მოითხოვს, მაგრამ ის დაგეხმარებათ, რომ დადასტურებული თანხმობის დრო ჩანაწერში გქონდეთ. ამაზე ქვემოთ, ჩვენი ბიულეტენის აღწერაში ვისაუბრებთ.

დამატებითი წესები სარეკლამო ელფოსტისთვის

პერსონალურ მონაცემთა დაცვის კანონის გარდა, სარეკლამო შეტყობინებას სხვა კანონებიც ეხება.

ელექტრონული კომერციის კანონი, მე-5 მუხლის პირველი პუნქტი. მომსახურების მიმწოდებელმა უნდა უზრუნველყოს, რომ:

  • კომერციული შეტყობინება მკაფიოდ იყოს ამოცნობადი;
  • ფიზიკური ან იურიდიული პირი, რომლის სახელითაც შეტყობინება იგზავნება, ცალსახად იყოს იდენტიფიცირებადი;
  • ფასდაკლებები, სპეციალური შეთავაზებები, საჩუქრები და პირობები, რომლებიც სარგებელს განსაზღვრავს, ადვილად ხელმისაწვდომი და გასაგები იყოს;
  • სარეკლამო თამაშები ან კონკურსები მკაფიოდ იყოს ამოცნობადი, ხოლო მონაწილეობის პირობები ადვილად ხელმისაწვდომი და გასაგები.

თუ მიმწოდებელი მე-5 მუხლის პირველი პუნქტის მოვალეობებს არ ასრულებს, მომსახურების მიმღებს შეუძლია მიმართოს კონკურენციისა და მომხმარებლის სააგენტოს.

„რეკლამის შესახებ“ საქართველოს კანონი. მისი მე-4 მუხლის პირველი პუნქტის მიხედვით, რეკლამის დროს ინფორმაცია დაუყოვნებლივ, სპეციალური ცოდნის ან ტექნიკური საშუალებების გარეშე უნდა აღიქმებოდეს რეკლამად. ამავე კანონის მიხედვით რეკლამა საქართველოს მთელ ტერიტორიაზე სახელმწიფო ენაზე ვრცელდება.

პრაქტიკულად: წერილის სათაურსა და გამგზავნის სახელში უნდა ჩანდეს, რომ ეს შეთავაზებაა და ვისგანაა, ხოლო ფასდაკლების ან აქციის პირობები წერილში ან მასში მითითებულ ბმულზე უნდა ეწეროს.

ზედამხედველობა და სანქციები

2026 წლის 2 მარტიდან მონაცემთა დაცვის საკითხებზე ზედამხედველი ორგანო საქართველოში სახელმწიფო აუდიტის სამსახურია (2025 წლის 17 დეკემბრის №1289 კანონი). კანონის მოქმედ ტექსტშიც სწორედ ის არის დასახელებული.

პირდაპირი მარკეტინგის წესების დარღვევისთვის კანონის 71-ე მუხლი ითვალისწინებს გაფრთხილებას ან ჯარიმას. თანხა დამოკიდებულია იმაზე, ვინ არის დამრღვევი.

ფიზიკური პირისთვის, საჯარო დაწესებულებისთვის, არაკომერციული იურიდიული პირისთვის, აგრეთვე იურიდიული პირისთვის, უცხოური საწარმოს ფილიალისთვის და ინდივიდუალური მეწარმისთვის, რომლის წლიური ბრუნვა 500 000 ლარს არ აღემატება, ეს არის გაფრთხილება ან 2 000 ლარის ჯარიმა, ხოლო იურიდიული პირისთვის (არაკომერციული პირების გარდა), უცხოური საწარმოს ფილიალისთვის და ინდივიდუალური მეწარმისთვის, რომლის წლიური ბრუნვა 500 000 ლარს აღემატება, ეს არის გაფრთხილება ან 3 000 ლარის ჯარიმა.

თუ იგივე დარღვევა დამამძიმებელ გარემოებებთან ერთად ჩაიდინება, 71-ე მუხლის მე-2 პუნქტის მიხედვით ჯარიმა პირველი ჯგუფისთვის 4 000 ლარია, ხოლო 500 000 ლარზე მეტი ბრუნვის მქონებისთვის 6 000 ლარი. დამამძიმებელ გარემოებებს 62-ე მუხლი ასახელებს:

  • იგივე სამართალდარღვევის განმეორებით ჩადენა 1 წელიწადში მას შემდეგ, რაც სახდელი უკვე დაედო;
  • დიდი რაოდენობით მონაცემთა სუბიექტების მონაცემების კანონდარღვევით დამუშავება ან ამის რისკი;
  • არასრულწლოვნების მონაცემების კანონდარღვევით დამუშავება;
  • სამართალდარღვევის ჩადენა ფინანსური ან სხვა სარგებლის მიღების მიზნით;
  • სამართალდარღვევის ჩადენა დისკრიმინაციის საფუძველზე.

ეს თანხები აღებულია კანონის ინგლისური ტექსტიდან, როგორც ის Matsne-ზეა გამოქვეყნებული. გთხოვთ, კანონის მოქმედი ტექსტი Matsne-ზე თავადაც გადაამოწმოთ.

სად მუშაობს ბიულეტენის სისტემა

ბიულეტენის გაგზავნისას ადრესატების მისამართები ბიულეტენის სისტემაში და ელფოსტის სერვერზე ინახება. ელფოსტისა და ბიულეტენის სერვისები იმ სერვისებს შორისაა, რომლებითაც მონაცემები შეუმჩნევლად გადის საქართველოდან. თუ სისტემა ან ელფოსტის სერვერი საზღვარგარეთაა, ეს მონაცემთა გადაცემაა.

სახელმწიფო აუდიტის სამსახურის სიაში 49 სახელმწიფოა, მათ შორის ევროკავშირის ყველა წევრი სახელმწიფო. ამ სიაში შემავალ სახელმწიფოში გადაცემა ნებართვას არ საჭიროებს. ამერიკის შეერთებული შტატები სიაში არ არის. ამიტომ ბიულეტენის სისტემის არჩევისას ღირს იმის გარკვევა, რომელ ქვეყანაში მუშაობს სერვერი. დეტალებს იხილავთ წერილში მონაცემთა გადაცემა საზღვარგარეთ საქართველოში.

სია მცირე ბიზნესისთვის

ქვემოთ მოცემული სია მხოლოდ ორიენტირია. ის არ გარანტირებს, რომ წესებს სრულად დაიცავთ.

  • გამოწერამდე ადრესატის თანხმობა გაქვთ, მაშინაც კი, თუ მისამართი ღიად ხელმისაწვდომია ან სხვა მიზნით მოგაწოდეს.
  • თუ უფრო მეტ მონაცემს იყენებთ, ვიდრე სახელი, გვარი, მისამართი, ტელეფონი და ელფოსტაა, გაქვთ წერილობითი თანხმობა.
  • გამოწერის ფორმასთან აგიხსნიათ, რომ თანხმობის გამოხმობა ნებისმიერ დროს შეიძლება და როგორ.
  • ყველა წერილში არის გამოწერის გაუქმების ბმული და მკაფიო ერთწინადადებიანი ინსტრუქცია.
  • გაუქმება უფასოა და მისთვის დამატებითი მოქმედება ან პირობა არ არის საჭირო.
  • გაუქმების მოთხოვნას შვიდ სამუშაო დღეზე უგვიანეს არ ასრულებთ; კარგია, თუ მაშინვე.
  • გაქვთ თანხმობისა და მისი გამოხმობის თარიღისა და ფაქტის ჩანაწერი, რომელსაც გამოწერის შეწყვეტიდან ერთი წელი ინახავთ.
  • წერილიდან მკაფიოდ ჩანს, რომ რეკლამაა, ცხადია, ვისი სახელითაა გაგზავნილი, აქციის პირობები ხელმისაწვდომია და წერილი სახელმწიფო ენაზეა.
  • იცით, რომელ ქვეყანაში მუშაობს ბიულეტენის სისტემა და ელფოსტის სერვერი და ეს ქვეყანა სახელმწიფო აუდიტის სამსახურის სიაშია.

როგორ ვმართავთ ჩვენს ბიულეტენს

epicsoft-ის ბიულეტენი მე-12 მუხლის მნიშვნელობით პირდაპირი მარკეტინგია. მისი სამართლებრივი საფუძველია თანხმობა (მე-5 მუხლის პირველი პუნქტის „ა“ ქვეპუნქტი და მე-12 მუხლის პირველი პუნქტი). ვამუშავებთ ელფოსტის მისამართს, გვერდის ენას და გამოწერისა და დადასტურების დროს.

გამოწერის შემდეგ ვგზავნით წერილს დადასტურების ბმულით; ბიულეტენი მხოლოდ ბმულზე დაჭერის შემდეგ მოდის. დაუდასტურებელ გამოწერებს 30 დღის შემდეგ ვშლით. დადასტურების ბმულს კანონი პირდაპირ არ მოითხოვს. ჩვენთვის ის საშუალებაა, რომ მე-12 მუხლის მე-8 და მე-9 პუნქტებით მოთხოვნილი დამტკიცება გვქონდეს.

გამოწერის გაუქმება შესაძლებელია ნებისმიერ დროს, უფასოდ და მიზეზის მითითების გარეშე: თითოეულ წერილში არსებული ბმულით ან მოკლე ელფოსტით. მისამართს დაუყოვნებლივ, არაუგვიანეს შვიდი სამუშაო დღისა (მე-12 მუხლის მე-4 პუნქტი) აღარ ვიყენებთ. ჩვენს კონფიდენციალურობის პოლიტიკაში ღიად წერია, რომ ბიულეტენის გახსნებსა და ბმულებზე დაჭერებს ვიწერთ, რომ ეს გაზომვა თანხმობის ნაწილია და რომ ვისაც გაზომვა არ სურს, ნებისმიერ დროს შეუძლია გამოწერა გააუქმოს. თანხმობისა და მისი გამოხმობის თარიღისა და ფაქტის ჩანაწერს, მე-12 მუხლის მე-9 პუნქტის შესაბამისად, გამოწერის დასრულებიდან ერთი წელი ვინახავთ და შემდეგ მონაცემებს მთლიანად ვშლით.

ბიულეტენის სისტემა ჩვენს საკუთარ სერვერზე მუშაობს ფინეთში, წერილებს კი ჩვენი საკუთარი საფოსტო სერვერი აგზავნის ფინეთსა და გერმანიაში მდებარე სერვერებიდან. ორივე ქვეყანა სახელმწიფო აუდიტის სამსახურის სიაშია, ამიტომ გადაცემისთვის ნებართვა არ გვჭირდება. დეტალები წერია კონფიდენციალურობის პოლიტიკაში.

epicsoft ბიულეტენის სერვისს არ ყიდის; ზემოთ აღწერილი ჩვენი საკუთარი ბიულეტენის პრაქტიკაა. ბიზნეს-ელფოსტას კი ვმართავთ ჩვენს საკუთარ საფოსტო სერვერებზე ფინეთსა და გერმანიაში; მომხმარებლის დომენისთვის ვაყენებთ SPF-ს, DKIM-სა და DMARC-ს. ამ თემაზე იხილეთ ბიზნეს-ელფოსტის გვერდი და წერილი SPF, DKIM და DMARC.

შენიშვნა

ეს წერილი ზოგად ინფორმაციას გვაწვდის 2026 წლის ნოემბრის მდგომარეობით და იურიდიულ რჩევას არ წარმოადგენს. კონკრეტულ შემთხვევაში, განსაკუთრებით ჯარიმებისა და ვადების საკითხში, გადაამოწმეთ კანონის მოქმედი ტექსტი ან მიმართეთ იურისტს.

წყაროები

სხვა სტატიები

მზად ხართ შემდეგი ნაბიჯისთვის?

დასაწყებად უკეთესი დრო არასდროს ყოფილა. მოგვიყევით თქვენი პროექტის შესახებ.

დაგვიკავშირდით